مقالات جدید

این نوشتار با هدف تبیین مهم ترین و اساسی ترین ارزش های اخلاقی که برای تعیین و ترسیم یک چهارچوب اصلی و مدل صحیح مناظره و گفت وگوی علمی لازم و ضروری هستند به بررسی سیره امام رضا(ع) در این خصوص پرداخته است. بنابراین مسأله این پژوهش که با توصیفی تحلیلی انجام شده است، بررسی و بازخوانی سیره ارتباطی امام رضا(ع) با مخالفان، معاندان و پیروان سائر ادیان، در حوزه های مختلف ارزشی و دست یابی به یک مدل و الگوی تربیتی برای مناظره علمی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در الگوی به دست آمده، از یک...

اهداف مأمون از تشکیل مناظرات پس از تحمیل ولایت عهدی توسط مأمون بر امام رضا علیه السلام در خراسان، جلسات گسترده بحث و مناظره به دستور مأمون تشکیل گردید و از اکابر دانشمندان و علماء زمان، اعم از مسلمان و غیر مسلمان برای حضور در این جلسات دعوت می شد. بدون شک پوشش ظاهری این مناظرات اثبات و تبیین مقام والای امام هشتم علیه السلام در رشته های علوم مختلف و معارف قرآنی بود؛ اما اینکه هدف و یا اهداف پشت پرده مأمون از این کار چه بوده، احتمالات و اقوالی بیان شده است که برخی از آنها از این...

شناخت اوضاع فرهنگی دوران امام رضا (ع) اهمیت و حساسیت خاصی دارد و کمک می‌ کند ضمن آگاهی از جوّ فکری و نوع تفکرات مطرح و قابل توجه در آن دوران، با مواضع و روش امام (ع) در رویارویی با جریانات و افکار انحرافی و زمینه ‌های بروز دیدگاه ‌ها و اندیشه ‌های آن‌ حضرت آشنا شویم. اوضاع فرهنگی دوران امام رضا(ع) در دوران امام رضا (ع) فرهنگ و معارف شیعی به شکل کامل و گسترده ای در میان پیروان این مکتب، روشن شده بود و انحرافات جزئی، تأثیری در اصل تشیع نداشت؛ زیرا از زمان امام باقر(ع)، امام صادق...

اسلام بعد از رحلت پیامبر به سرعت رو به گسترش نهاد؛ آن چنان که در مدت کوتاهى سراسر دنیاى متمدن آن عصر را فرا گرفت. از سوی دیگر طبیعت علم دوستى اسلام سبب شد کتب علمى دیگران، از یونان گرفته تا مصر و از هند تا ایران و روم، ترجمه شود.  ترجمه آثار علمى دیگران در عصر عباسیان، مخصوصا زمان هارون و مأمون، شدت یافت، و مسئله مطلوب روز شد.[۱] آن چه مایه نگرانى بود، این بود که عقاید خرافى و افکار انحرافى و غیر اسلامى در لا به لاى این کتب به ظاهر علمى به محیط اسلام راه یافت....

یکی از شیوه های هدایتی امامان شیعه، مناظره و احتجاج با مخالفان بوده است؛ از اینرو تک تک امامان معصوم علیهم السلام این شیوه را داشته اند. در این مقاله، نکته هایی از شیوه مناظره حضرت رضا علیه السلام و برخوردهای ایشان با مخالفان و مکتبها و مذهبهای مختلف، مطرح خواهد شد، به این امید که راهگشای مبلّغان گرامی در مناظرات باشد. الف. میدان دادن به طرف مقابل در جلسه مهمی که تمام سران ادیان و مذاهب حضور داشتند، یکی از مسائلی که کاملاً حضرت رضا علیه السلام رعایت کرد، میدان دادن به طرفهای مقابل بود. هرگز حضرت در مناظره،...

در عصر امام رضا(ع) برای مکتب امامت شرایط و موقعیتی پیش آمد که در تاریخ امامت بی نظیر بود. عباسیان که با شعارهایی چون «الرضا من آل محمد» و دعوت به اهل بیت(ع) قیام کرده بودند، پس از به دست گرفتن خلافت، علویان را که علم مبارزه برافراشته بودند، بشدت سرکوب کردند. مامون برای مقابله با مکتب امامت، مکر جدیدی به کار برد. او با فرا خواندن امام رضا(ع) ازمدینه به مرو که پایتخت آن روز عباسیان بود، در اولین فرصت پس از ورود امام رضا(ع) به مرو، آن حضرت را به ولیعهدی برگزید و امام (ع) را وادار به...

کتاب فقه الرضا از قرن یازدهم به بعد، در زمان صفویه بین اصحاب بروز مى ‏یابد. این کتاب تاریخ دارد و اولین کسى که آن را پیدا کرده سیدمیرحسین است. مرحوم مجلسى مى ‏فرماید وى یکى از علماى اصفهان است. سیدمیرحسین مى‏ گوید: »من در بیت ‏الله الحرام مجاور بودم; عده ‏اى از حجاج قم آمده بودند و کتابى همراه آنها بود«. ایشان آن کتاب را استنساخ مى ‏کند و بعد مى ‏آورد به اصفهان و مشهور مى‏ شود. این کتاب مانند کتاب ‏هاى آن زمان خطى بوده و ایشان ادعا مى ‏کند که براى من وثوق پیدا شده که...

۱- صدوق در عیون اخبار الرضا (ع) رساله ای از آن حضرت نقل کرده که در جواب محمد بن سنان قمی در علل احکام نوشته است و در آن پنجاه و پنج علت از علل شرایع مطرح شده است. ۲- کتاب علل فضل بن شاذان که همه را از امام رضا (ع) شنیده و جمع کرده و از آن حضرت به علی بن محمد بن قتیبه نیشابوری نقل میکند. ۳- رسالهای که آن حضرت برای مأمون عباسی در محض اسلام و شرایع دین مرقوم فرموده و صدوق (ره) آن را در عیون اخبارالرضا (ع) آورده است. ۴- رساله ای که...

پس از توحید و نبوت، هیچ موضوعی در فرهنگ اسلامی به اهمیت مسئله «ولایت» نیست. ولایت عصاره اندیشه های دینی و جلوگاه پذیرش توحید و نبوّت است. قبول ولایت به معنای پذیرش رهبری آسمانی، رهبری خدا و پیامبر و جانشین رسول اعظم در زندگی فردی و اجتماعی است. هدایت بشر در سایه ولایت الهی، ولایت نبوی و ولایت عترت پیامبر(ص) شکل می گیرد. و بدون پذیرش فکری و عملی این ساختار الهی، فلاح و نجات از مشکلات زمین و زمانه مقدور نیست. بدون پذیرش ولایت الهی، ولایت شیطان و سلطه طاغوتها و حکومت مستکبران و مستبدان بر انسان و جهان،...